Hamilelerde ve Çocuklarda Aşı Takvimi


Hamilelikte hangi aşılar yapılmalı?
Önlenebilir hastalık ve ölümlerin azaltılmasındaki en önemli etkenlerden biri annenin yaptırdığı aşılar...
Hamilelik esnasında inaktif (ölü) virüs ya da bakteri ve toksoid kullanılarak yapılan aşılamaların anne adayı ve bebek için bir risk oluşturmadığı biliniyor. Ayrıca emzirme dönemi boyunca da aşılama yapılmasının herhangi bir sakıncası yoktur. Hamilelerde aşılama genellikle 2.trimesterden itibaren yapılır. Amerikan Hastanesi Kadın Sağlığı Ünitesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Senai Aksoy hamilelik sırasında yapılması gereken aşıları anlatıyor.

İŞTE HAYATİ ÖNEM TAŞIYAN AŞILAR...

Hepatit B aşısı:

Taşıyıcı annelerin bebeklerine doğum esnasında hastalık bulaştırmaları mümkün. Bu nedenle hepatit B taşıyıcı annelerin bebeklerine doğar doğmaz ilk 12 saat içerisinde hepatit B aşısı ve immunglobulini uygulanmalı. Eşi hepatit B taşıyıcı olan anne adayları hamileliğe kadar aşı yaptırmamışsa hamilelikte mutlaka aşılanmalı.

İnfluenza (grip) aşısı:

Grip aşısı her yıl oluşan antijene göre hazırlanan ölü virüs aşısıdır. Hamilelikte grip aşısı yaptırmanın herhangi bir olumsuz etkisi yoktur. Ayrıca grip aşısı emzirme döneminde de güvenle yapılabilir. Hamileliğinin 2. ve 3. trimesterini grip mevsiminde geçirecek olan tüm anne adaylarına grip aşısı yaptırmaları önerilir.

Tetanoz aşısı:

Daha önce aşı yaptırmamış anne adaylarının hamileliğin ikinci ve üçüncü trimesterinde birer ay ara ile iki doz tetanoz aşısı yapılır. İlk aşıdan altı ay sonra üçüncü doz verilir. Daha önce tetanoz aşıları serisini tamamlamış hamilelere aşısının üzerinden 10 yıldan fazla süre geçmiş ise tek doz aşı yapılır. Yenidoğan döneminde bebekte gelişebilecek tetanoz %60 ölümcül olacağından, hastalığın önlenmesi için tetanoz aşısı çok önemlidir.

PEKİ AŞI NEDEN GEREKLİ

Hamilelik sırasında fetüste konjenital malformasyon

Büyüme geriliği, ölü doğum ve nörolojik arazlara sebep olan enfeksiyonlardan korumak

Erken doğum eylemini azaltmak

Hamilelikte daha şiddetli seyreden hastalıklardan anneyi korumak (influenza, hepatit B vb),

Yenidoğan enfeksiyonlarını azaltmak.
Aşı Nedir?



Aşı
İnsan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri vb. mikropların hastalık yapma kudretlerinden arındırılarak ya da bazı mikropların salgıladığı zehirlerin etkisinin ortadan kaldırılarak sağlam kişilere verilmesi için geliştirilen biyolojik maddelere aşı denilmektedir.
Aşı, kişileri hastalıklardan ve onun kötü sonuçlarından koruyabilmesi için sağlam ve risk altındaki kişilere uygulanmaktadır. Aşıların tedavi edici özellikleri yoktur. Yani herhangi bir hastalık oluştuktan sonra hasta kişiye aşı yapmanın yararı olmamaktadır.
Aşılar, ağız yoluyla, adele içerisine, cilt altına veya cilt içine verilmek suretiyle uygulanabilirler. Hangi yoldan verilirse verilsin, aşılar vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan ve savunma cisimcikleri olarak isimlendirilen antikorları oluştururlar. Oluşan antikorlar vücutta uzun süre kalırlar ve bu süre içinde aynı mikrop vücuda tekrar girerse, bu mikrobun hastalık oluşturmasına fırsat vermeden ortadan kaldırılmasını sağlarlar.
Herhangi bir aşının koruyucu etki gösterebilmesi için uygun yaşlarda ve uygun aralıklarla yapılması şarttır. Zira aşıların çocuklara hastalıklara yakalanma riskinin en yüksek olduğu dönemlerden önce yapılması gerekmektedir. Yapılan geniş araştırmalar sonucunda her aşı için belirli bir aşı takvimi geliştirilmiştir. Aşıların üretimi, hastalığa neden olan bakteri ve virüsler ya da bunların salgıladığı toksinler yani zehirler kullanılarak yapılır. Tabii ki bunlar vücuda verilmeden önce teknoloji gerektiren çeşitli işlemlerden geçilerek hastalık yapıcı etkileri ortadan kaldırır.
aşıBaşlıca aşı tipleri şunlardır;
Canlı aşılar: Aşı içerisindeki mikroorganizma canlı olmaları birlikte vücut için tamamen zararsız hale getirilmiştir. Verem, kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşıları buna örnektir.
Ölü aşılar: Aşıda kullanılan mikroorganizmalar öldürülmüştür. Ancak vücudu uyararak antikor dediğimiz koruyucu maddelerin yapılmasını sağlayacak özellikleri korunmuştur. Boğmaca aşısı buna örnektir.
Subünit aşılar: Aşıda kullanılan mikroorganizmalar öldürüldükten sonra parçalanarak; bu parçalardan vücudu uyararak koruyucu antikorların yapılmasını sağlayacak olanları aşı yapımında kullanılmaktadır. Örnek olarak Hepatit B ve Grip aşıları verilebilir.
Toksoid aşıları: Bu tür aşılarda mikroorganizmaların kendileri kullanılmaz. Bazılarının ürettiği zehirler çeşitli kimyasal maddelerle işlenir ve hastalık yapıcı etkileri yok edilerek aşı yapımında kullanılır. Tetanoz ve difteri aşıları bu tip aşılardır.

AŞI TAKVİMLERİ



• 1. Ay: Hepatit B 2. Doz

• 2. Ay: BCG (Verem Aşısı)
• 2. Ay: 5'li karma aşı (Difteri-Tetanoz- asellüler Boğmaca-Inaktive Çocuk felci-HIB) 1. Doz
• 2. Ay: Konjuge Pnömokok Aşısı 1. Doz
• 2. Ay: Rotavirüs 1. Doz
• 4. Ay: 5'li karma aşı (Difteri-Tetanoz- asellüler Boğmaca-Inaktive Çocuk felci-HIB) 2. Doz
• 4. Ay: Konjuge Pnömokok Aşısı 2. Doz
• 4. Ay: Rotavirüs 2. Doz
• 6. Ay: Hepatit B 3. Doz
• 6. Ay: 5'li karma aşı (Difteri-Tetanoz- asellüler Boğmaca-Inaktive Çocuk felci-HIB) 3. Doz
• 6. Ay: Konjuge Pnömokok Aşısı 3. Doz
• 6. Ay: Rotavirüs 3. Doz
• 6. Ay: Grip Aşısı Her yıl
• 12. Ay: 3'lü karma aşı (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak) 1. Doz
• 12. Ay: Hepatit A aşısı 1. Doz
• 15. Ay: Suçiçeği 1. Doz
• 18. Ay: 5'li karma aşı (Difteri-Tetanoz- asellüler Boğmaca-Inaktive Çocuk felci-HIB) 4. Doz
• 12. Ay: Hepatit A aşısı 2. Doz
• 18. Ay: Konjuge Pnömokok Rapel (Pekiştirme Dozu)
• 2 Yaş: Polisakkarit Pnömokok 1.Doz
(Risk grubu çocuklarda uygulanması önerilir. Detaylı bilgi için www.zaturre.com
• 4-6 Yaş: 3'lü karma aşı (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak) Rapel (Pekiştirme Dozu)
• 4-6 Yaş: 4'lü karma aşı (Difteri-Tetanoz- asellüler Boğmaca-Inaktive Çocuk felci) Rapel (Pekiştirme Dozu)
• 4-6 Yaş: Suçiçeği 2. Doz
Üçüncü aydan önceki aşılar:
Doğumda

1. ay

2. ay
Hepatit B aşısı

Hepatit B aşısı

DTaP-IPV-Hib aşısı





BCG (Verem Aşısı)




PVC (Konjüge Pnömokok Aşısı)




Rotavirüs


Üçüncü aydan sonraki aşılar:
4. ay

6. ay

12. ay

15. ay

18. ay

2. Yaş

4-6 Yaş
DTaP-IPV-Hib

DTaP-IPV-Hib


KKK


Suçiçeği


DTaP-IPV-Hib

Polisakkarit Pnömokok

KKK
PVC

Hepatit B

Hepatit A



Hepatit A



DTaP-IPV
Rotavirüs

PVC



PVC



Suçiçeği


Rotavirüs